✕
⚡150
GÜN 6 • TEMEL TERİMLER
🎚️

Gain Staging, EQ, Compressor, Feedback

Gain Staging
Sinyalin her aşamada doğru seviyede tutulması. Preamp → EQ → Comp → Fader.
Headroom
Mevcut maksimum seviye ile çalışma seviyesi arasındaki güvenli marj.
Unity Gain
Girişle çıkışın aynı seviyede olması. Hiç güçlendirme yok, hiç zayıflatma yok.
Feedback (Akustik)
Hoparlörden çıkan sesin mikrofona geri girip döngü oluşturması.
Threshold
Kompresörün devreye girdiği sinyal seviyesi.
GÜN 6 • 1/4

Gain Staging — Temel Prensip

**Gain staging = Sinyalin her aşamada doğru seviyede tutulması**

Zincir:
```
Mikrofon → Preamp (Gain) → EQ → Comp → Insert → Fader → Bus
```

Hedef:
- Her aşamada SNR maksimum tutmak
- Hiçbir aşamada clip etmemek
- Headroom bırakmak

**Doğru Gain Setup (M32):**
1. Gain'i aç, kaynak çalarken
2. Peak metresi **-18 ila -12 dBFS** arasında olana kadar ayarla
3. Fader unity'de (0) dur
4. EQ ve comp seviyeyi değiştirmez prensibinde çalış

MYK: Değerlendirici önce gain setup'ını izler.
-18dBFS optimal giriş seviyesi. Bu headroom bırakır, gürültüden kaçınır.
GÜN 6 • 2/4

EQ — Ne Zaman, Ne Kadar?

**EQ altın kuralı:** Önce çıkart, sonra ekle.

Frekans silah haritası:
- **20-80Hz HPF:** Sahnede mikrofon handling gürültüsü, rüzgar — filtrele
- **200-400Hz:** 'Mud' bölgesi — azalt, temizle
- **500-800Hz:** Boxy (kutu sesi) — düşür
- **2-4kHz:** Vokal anlaşılırlığı — biraz artırılabilir
- **5-8kHz:** 'Presence' netlik — dikkatli
- **10kHz+:** 'Air' açıklık — ince artış

**HPF (High Pass Filter):**
Sahnede HER kanalda HPF aç. Vokal için: 80-120Hz. Kick için: 40-60Hz. Overhead için: 100Hz+.
HPF her kanalda açık olmalı. Eklemeden önce gereksizi sil.
GÜN 6 • 3/4

Kompresör Parametreleri

**Threshold:** Kompresörün devreye girdiği seviye.
→ Sinyal threshold altında → kompresör off
→ Sinyal threshold üstü → ratio oranında bastır

**Ratio:** Ne kadar bastırılacak.
→ 2:1 ince, 4:1 orta, 8:1 heavy, ∞:1 limiter

**Attack:** Kompresörün devreye girme hızı.
→ Yavaş attack → transient geçiyor (punch)
→ Hızlı attack → transient bastırılıyor (smooth)

**Release:** Kompresörün bırakma hızı.
→ Çok hızlı → 'pumping' efekti
→ Çok yavaş → sonraki notayı eziyor

**Makeup Gain:** Kompresyondan kayıplar için kazanç ekle.
Gain Reduction metresi 3-6 dB arasında olsun. Daha fazlası müziği öldürür.
GÜN 6 • 4/4

Feedback — Tespit ve Çözüm

**Feedback döngüsü:**
```
Hoparlör → Ortam → Mikrofon → Mikser → Amplifikatör → Hoparlör...
```

**Neden oluşur:**
- Mikrofon gain fazla yüksek
- Mikrofon hoparlöre çok yakın
- Sahne akustiği kötü (yansıma)
- EQ eğrisi o frekansta boost

**Sahada feedback çözümü:**
1. Master gainı düşür (anında)
2. Feedback frekansını tespit et (RTA analiz veya sweep)
3. Problematik frekansı EQ ile 3-6 dB kes
4. Gerekirse notch filter uygula
5. Uzun vadeli: Microfonları ve hoparlörleri yeniden konumlandır

**Ring Out (Sistem çalarken):**
- Gain yavaş yavaş artır
- İlk feedback'i duyunca dur
- O frekansı kes
- Tekrarla
Feedback frekansı genellikle 200Hz-4kHz arasındadır. RTA/spectrum analyzer kullan.
QUIZ ZAMANI
🧠

Hazır mısın?

4 soru geliyor. Her doğru cevap XP kazandırır.

✅ Yanlış yapabilirsin — açıklama gelir
📖 Neden yanlış olduğunu öğrenirsin
🏆 En az %60 doğru = ders tamamlandı