✕
⚡100
GÜN 3 • TEMEL TERİMLER
🌊

Ses Fiziği — dB, Frekans, Akustik

Hz (Hertz)
Frekans birimi. İnsan işitme aralığı: 20Hz – 20.000Hz.
dB SPL
Sound Pressure Level. Havanın titreşim basıncı. 0dB = işitme eşiği.
Dalga Boyu (λ)
λ = c/f. 100Hz → ~3.4m. Düşük frekans = uzun dalga boyu.
Faz
Dalganın döngü içindeki konumu (0°–360°). Ters faz = kansellasyon.
Yansıma / Soğurma
Yansıma → ses sert yüzeyde geri döner. Soğurma → ses malzemeye girer, ısıya dönüşür.
GÜN 3 • 1/4

Frekans Spektrumu

İnsan işitme aralığı: **20Hz – 20.000Hz**

| Bölge | Aralık | Ses Karakteri |
|-------|--------|---------------|
| Sub-bass | 20–60Hz | Göğüste hissedilen vuruş |
| Bass | 60–250Hz | Kick, bas gitar |
| Low-mid | 250Hz–2kHz | Vokal gövdesi, gitarlar |
| High-mid | 2kHz–8kHz | Netlik, 'presence' |
| High | 8kHz–20kHz | Hava, tiz, cymbals |

Mixing yaparken frekans bölgelerini bilmek EQ kararlarını hızlandırır.
250Hz altı mud (bulanıklık) kaynağıdır. 2–5kHz vokal anlaşılırlığı kritik bölgedir.
GÜN 3 • 2/4

dB — Desibel

**dB logaritmik bir ölçektir** — doğrusal değil.

| dB Değişimi | Güç | Algılanan Ses |
|-------------|-----|---------------|
| +3 dB | 2x güç | Biraz daha yüksek |
| +10 dB | 10x güç | 2x yüksek hissiyatı |
| +20 dB | 100x güç | Çok yüksek |

**Önemli referanslar:**
- 0 dB SPL = İşitme eşiği
- 85 dB SPL = Uzun süreli maruz kalım limiti
- 110 dB SPL = Rock konser seviyesi
- 140 dB SPL = Ağrı eşiği

MYK sınavında dB soruları çıkar.
+10 dB = 2x yüksek algısı, ama 10x güç. Bu logaritmik ölçeğin tuzağı.
GÜN 3 • 3/4

Faz ve Kansellasyon

**Faz = Dalganın döngü içindeki konumu (0°–360°)**

İki aynı ses kaynağı aynı frekansta:
- **0° faz farkı** → Sesler toplanır (güçlenir)
- **180° faz farkı** → Sesler birbirini iptal eder (kansellasyon)

Sahada faz sorunları:
- Bir kabin fazı ters bağlanmış (XLR pin 2 ve 3 değişik)
- İki mikrofon aynı kaynağı çok farklı mesafeden alıyor
- Delay speaker ile main speaker faz uyumsuzluğu

**Test:** Mono butona bas — sesler azalıyorsa faz sorunu var.
Mono butona basınca bas kayboluyorsa faz sorunu. Kabini ters çevir veya DSP'de 180° çevir.
GÜN 3 • 4/4

Akustik — Yansıma ve Soğurma

**Yansıma:** Ses sert yüzeyde (beton, cam, ahşap) geri döner.
→ Echo, reverb, standing wave oluşturur

**Soğurma:** Ses yumuşak malzemeye girer (halı, sünger, perde).
→ Enerji ısıya dönüşür, yansıma azalır

**Standing Wave (Duran Dalga):** Küçük odalarda baskın frekans sorunu. Odanın boyutunun dalga boyuyla örtüşmesiyle oluşur.

**Sahada çözüm:**
- Hoparlör yönlendirmesi (yansımayı minimize et)
- DSP delay ile yansımayla savaş
- Bass trap ile düşük frekans kontrolü
Küçük sahnede bas gürültüsü → standing wave. EQ değil, hoparlör yönü çözer.
QUIZ ZAMANI
🧠

Hazır mısın?

4 soru geliyor. Her doğru cevap XP kazandırır.

✅ Yanlış yapabilirsin — açıklama gelir
📖 Neden yanlış olduğunu öğrenirsin
🏆 En az %60 doğru = ders tamamlandı